Internationaal beleid en maatregelen

Het klimaat trekt zich niets aan van landsgrenzen en het probleem moet dan ook wereldwijd worden aangepakt. Er zijn 2 richtingen waarin men maatregelen wil nemen:

1. mitigatie (vermindering van netto emissies van broeikasgassen)
2. adaptatie (autonome en geplande aanpassing aan een veranderend klimaat)

Kyoto-protocol
In het Japanse Kyoto is in 1997 overeengekomen dat de industrielanden hun uitstoot in de periode 2008 – 2012 met gemiddeld 5,2 procent moeten verminderen ten opzichte van 1990. Het gaat om de broeikasgassen kooldioxide (CO2), methaan (CH4), lachgas (N2O) en een aantal fluorverbindingen (HFK's, PFK's en SF6). Deze verschillende gassen hebben niet allemaal een even sterk broeikaseffect. Daarom wordt de bijdrage van elk gas omgerekend naar dezelfde hoeveelheid CO2 met een vergelijkbaar broeikaseffect (de CO2-equivalenten). Op die manier wordt landen de keus gelaten hoeveel ze van elk gas willen reduceren.

Verder is gekozen voor een periode van vijf jaar in plaats van een doelstelling voor een doeljaar. Dit geeft landen meer flexibiliteit in het halen van hun doelstellingen. Hoeveel moet worden gereduceerd (de reductiepercentages) verschilt van land tot land. Japan moet bijvoorbeeld zes procent terug in zijn uitstoot en de (voormalige vijftien) landen van de Europese Unie acht procent (alle percentages zijn ten opzichte van de uitstoot in 1990). Door gebruik te maken van de mogelijkheid om als groep een gezamenlijke doelstelling te realiseren, heeft de EU vervolgens emissiereducties voor elke lidstaat vastgelegd. Deze percentages lopen ver uiteen: Luxemburg moet zijn uitstoot met 28% verminderen terwijl Portugal zijn uitstoot met 27% mag laten stijgen. Nederland moet 6% minder uitstoten, België 7,5%. De ontwikkelingslanden hebben onder het Kyoto Protocol (vooralsnog) geen reductieverplichtingen. Lees verder op de PCCC website Klimaatportaal.nl.

In 2004 tekende pas de de laatste deelnemer het protocol. De Verenigde Staten doet niet mee. En in de nieuwste rapporten concludeert het IPCC dat de gestelde emissiereducties in het Kyoto-protocol niet ver genoeg gaan om temperatuurstijging en andere klimaateffecten voldoende tegen te gaan.

Als wetenschappelijke basis voor de klimaatverdragen worden de rapporten van het IPCC gebruikt. Voorlopig gaat het IPCC uit van 18 tot 59 centimeter zeespiegelstijging in de 21e eeuw.

Klimaatpakket Europa
De Europese regeringsleiders hebben in maart 2007 afgesproken dat de uitstoot van het broeikasgas CO2 in 2020 met 20 procent moet zijn verminderd. De volgende drie doelstellingen voor 2020 zijn overeengekomen:

1. 20% vermindering van de uitstoot van broeikasgassen (dit kan oplopen tot 30% wanneer er een internationaal klimaatakkoord wordt gesloten)
2. 20% minder energieverbruik
3. 20% van het totale energiegebruik moet afkomstig zijn uit hernieuwbare energie, zoals wind- en zonne-energie

Bovendien moet in 2020 10% van de totale behoefte aan brandstoffen in de vervoerssector gedekt worden door biobrandstof. Het doel van deze afspraken is de gemiddelde, wereldwijde temperatuurstijging te beperken tot minder dan 2°C: het niveau van vóór de opkomst van de industrie. Lees een reactie van Frans Berkhout (VU-IVM) op EC-klimaatpakket.

Bali Action Plan - CoP13
De 180 VN-landen in Bali werden het in december 2007 eens over de 'Bali Road Map', formeel omgedoopt tot 'Bali Action Plan'. Dit plan geeft aan waarover in de komende 2 jaar afspraken moeten worden gemaakt, om in de periode na 2012 (afloop Kyoto-protocol) wereldwijd de nodige maatregelen te treffen om de uitstoot van broeikasgassen terug te dringen. Lees verder.

G8 juli 2009
De grootste industrielanden, verenigd in de G8, hebben zich er op 8 juli 2009 toe verbonden tegen 2050 de opwarming van de aarde tot 2°C te beperken en hun uitstoot van broeikasgassen met 80% te verminderen. Deze akkoorden zijn een belangrijkste stap naar een wereldwijde consensus over de verdeling van de lasten van de uitstootvermindering. Lees meer op de EC site.

Kopenhagen Klimaattop - CoP15
Van 7 tot 18 december 2009 vindt in de Deense hoofdstad Kopenhagen de grote VN klimaattop plaats. Tijdens deze 15e United Nations Conference of Parties (CoP15) moeten de wereldleiders beslissen over de uiteindelijke inhoud van het nieuwe internationale klimaatverdrag, dat het Kyoto-protocol moet gaan vervangen. Het nieuwe verdrag treedt in 2012 in werking en bevat concrete doelen voor 2020. Deze klimaattop is de laatste in een lange reeks die in 1995 begon met CoP1 in Berlijn met als hoogtepunt CoP3 waar het Kyoto Akkoord werd gesloten. Ter voorbereiding op de top in Kopenhagen vonden recentelijk nog CoP13 op Bali en CoP14 in het Poolse Poznan plaats.

Het nieuwe klimaatverdrag moet de atmosferische concentratie broeikasgassen fors beperken om daarmee, volgens het IPCC, een 50 procent kans te behouden op een temperatuurstijging tot maximaal 2 graden. In dat scenario zal echter nog steeds aanzienlijke schade optreden. Lees meer op de Engelstalige site van CoP15.