Routeplanner Rapport

De Routeplanner is de wetenschappelijke tak van het Nationaal Programma Adaptatie Ruimte en Klimaat (ARK): drie onderzoeksprogramma’s, gesteund door andere kennisinstituten, 'voeden' ARK met wetenschappelijke kennis en inzichten over het klimaatbestendiger maken van de ruimtelijke inrichting van Nederland. Prins Willem Alexander ontving op 7 februari het rapport:'Naar een klimaatbestendig Nederland'.

De effecten van de klimaatverandering zijn nu al voelbaar en voorspelbaar. Wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat zelfs met aanzienlijke reducties van broeikasgasemissies (mitigatie) de verandering van het klimaat niet is te voorkomen. Als we niets doen loopt de samenleving grote risico’s. Daarom moeten we ons zodanig aanpassen dat de effecten van klimaatverandering aanvaardbaar zijn: Nederland moet klimaatbestendig worden.

Om het proces van het klimaatbestendiger maken een impuls te geven, hebben vier ministeries en de onderzoeksprogramma’s Klimaat voor Ruimte (KvR), Leven met Water (LmW) en Habiforum het Nationaal Programma Adaptatie Ruimte en Klimaat (ARK) opgezet. Kernvragen die ARK wil beantwoorden zijn:

• Wat is de aard en omvang van reeds waarneembare en te verwachten effecten van klimaatverandering voor verschillende thema’s en sectoren?
• Welke ruimtelijke vraagstukken levert dat op?
• Op welke wijze kunnen deze ruimtelijke vraagstukken worden aangepakt?
• Tegen welke dilemma’s (technisch, bestuurlijk, economisch, sociaal) lopen we aan bij het oplossen van deze ruimtelijke vraagstukken?

Het is de bedoeling dat de geïdentificeerde kennisleemtes worden gebruikt bij de formulering van projecten in de BSIK-programma’s, het nieuwe programma Kennis voor Klimaat en andere programma’s.

Historische ontwikkeling De programma’s Leven met Water en Habiforum hebben zich vooral gericht op innovatieve oplossingen en concrete regionale praktijkcases die getoetst kunnen worden aan hun klimaatbestendigheid. De programma’s zijn hiertoe een gezamenlijk traject gestart met de werknaam “Routeplanner 2010-2050”. De Routeplanner wordt in fases uitgevoerd en afgestemd op ARK. In de eerste fase is een plan van aanpak opgesteld. De tweede fase omving zes projecten en is in november 2006 afgerond:

• Nulmeting van de klimaatbestendigheid van Nederland
• Quickscan van kennisleemten
• Formuleren van adaptatiestrategieën
• Kwalitatieve beoordeling van adaptatieopties
• Kwantitatieve beoordeling van adaptatieopties
• Identificeren van casestudies

De belangrijkste conclusie van de tweede fase van de Routeplanner, is dat klimaatverandering grote schade kan toebrengen aan Nederland. Als we niets doen raakt de samenleving ontwricht. We moeten Nederland klimaatbestendiger maken en ervaring opdoen met geïntegreerde benaderingen, omdat veel adaptatieopties bestuurlijk complex zijn. Ook is meer kennis nodig over de kosten en vooral over de baten van adaptatieopties.  

In de derde fase van de routeplanner leveren de drie BSIK programma’s, waar gewenst en nodig, kennis aan om de adaptatie-agenda vorm te geven.  

De resultaten van de projecten die binnen de Routeplanner worden uitgevoerd, dienen als input voor het ARK-programma, voor de nadere invulling van kennisontwikkelingsprojecten binnen de BSIK programma’s, en voor de nadere uitwerking van "Kennis voor Klimaat".

De betrokken Klimaat voor Ruimte projecten zijn:

• A11: Routeplanner rapporten 2010-2050
• A13: Aandacht voor Veiligheid
• COM11: Delta's in tijden van klimaatverandering
• COM23: Definitiestudie Waterrobuust bouwen
• COM31: Definitiestudie Afwegingskader Ruimte & Klimaat fase 2

Documentatie

Tevens is een samenvatting van de bevindingen geschreven voor een breed publiek in het Nederlands en in het Engels.

Het rapport is het resultaat van het project ‘Routeplanner’, waarmee drie kennisprogramma’s een wetenschappelijke impuls geven aan vier betrokken ministeries. De overhandiging vond plaats tijdens de opening van Aquaterra, het wereldforum over de ontwikkeling van deltagebieden, dat gehouden wordt in Amsterdam RAI.

De mogelijke maatregelen en strategieën die in de Routeplanner zijn opgesteld, vormen een belangrijke eerste stap in het beschikbaar maken van kennis die Nederland nodig heeft om ‘klimaatbestendig’ te worden. De Routeplanner wordt gedragen door de kennisprogramma’s Leven met Water, Habiforum en Klimaat voor Ruimte. De kennis die dit project oplevert wordt ingebracht in het programma ARK, het nationale Adaptatieprogramma Ruimte en Klimaat, dat door vier departementen is opgezet.

Het is aan het nieuwe Kabinet om verder vorm te geven aan de plannen voor een klimaatrobuust Nederland. Verder onderzoek is nodig, maar het project Routeplanner geeft voldoende handvatten om nu al concrete maatregelen te nemen, ook op plaatselijk niveau.