A07 - Aanpassing aan weersextremen in grensoverschrijdende stroomgebieden

De Nederlandse overheid is al geruime tijd bezig met maatregelen tegen overstromingen in de stroomgebieden van de grote rivieren. De (bijna) overstromingen in de jaren negentig en nieuwe inzichten in klimaatverandering hebben een discussie op gang gebracht over de duurzaamheid van de huidige maatregelen. De plannen voor noodoverloopgebieden en aanverwante maatregelen zijn
gestrand op een laag draagvlak bij de bevolking en bij lagere overheden.

De discussie heeft blootgelegd dat de ruimte om in Nederland grootschalige maatregelen te nemen schaarser wordt en dat Nederland afhankelijker wordt van wat er bovenstrooms gebeurt. Nederland is zeer actief in de Rijncommissie, waaraan ook vertegenwoordigers van alle andere landen in het Rijnstroomgebied deelnemen. Er ontbreekt echter een integraal instrument dat voor het hele Rijnstroomgebied maatregelen kan doorrekenen om zowel extreem lage waterstanden als overstromingen te voorkomen.

Onderzoekers hebben voor de hele Rijn een integraal model ontwikkeld om de effecten van maatregelen tegen extreem hoge afvoeren en droogte op de lange termijn te simuleren. Daarnaast zijn twee pilot studies uitgevoerd waarin het grensoverschrijdende model werd gekoppeld aan een landoppervlak-atmosfeer model.

Met het grensoverschrijdende model zijn onder andere maatregelen doorgerekend die momenteel bovenstrooms worden uitgevoerd om overstromingen te beperken. Onderzoekers berekenden dat de overstromingskans van de Rijn kan toenemen met een factor 2.5 to 4.7 in 2050, als gevolg van klimaatverandering. Dit resulteert in een veel hoger overstromingrisico.

Onder overstromingsrisico wordt verstaan de kans op een overstroming maal de gevolgen van een overstroming, zowel financieel (kosten voor herstel) als immaterieel (gewonden). De onderzoekers waarschuwen dat de huidige en voor de nabije toekomst geplande maatregelen waarschijnlijk niet in staat zijn om de toegenomen overstromingskansen voldoende te verlagen.

contact | publicaties | factsheet en consortium | wetenschappelijk artikel | synthesis report