A08 - Gevolgen van klimaatverandering voor de transportsector

Klimaatverandering beïnvloedt de bevaarbaarheid van de waterwegen. Bij laag water zijn de Nederlandse rivieren moeilijker te bevaren. In perioden met lage rivierwaterstanden neemt de transportcapaciteit af en zullen de transportprijzen voor vervoer over water stijgen. Transportstromen passen zich hierop aan: een deel van de binnenvaartlading verschuift naar andere vormen van transport: per weg of spoor.

In dit project is de invloed van lage waterstanden en van een toename in variatie van waterstanden op het transport per binnenvaart onderzocht. In het stroomgebied van de Rijn stijgt bij extreem laag water de transportprijs van een gemiddeld binnenvaartschip met 74 procent. Tevens toont het onderzoek aan dat de stijging van transportprijzen groter is in de richting van de grootste transportstroom. De prijsstijging is groter van Nederland naar Duitsland, dan omgekeerd. Het welvaartsverlies in 2003 ligt tussen de 194 en 236 miljoen euro. De zomer van 2003 kan worden gezien als een typisch jaar onder het meest extreme klimaatscenario voor Nederland (W+). Adaptatie gebeurt op diverse manieren. Zo houden sommige klanten van de binnenvaart grote voorraden bulk aan om geen last te hebben van de fluctuerende omstandigheden. De mogelijkheden om knelpunten via ladingverschuivingen naar weg en spoor op te lossen zijn overigens beperkt. Dat komt onder meer door capaciteitsproblemen bij de laatste vervoerwijzen en ook door het forse initiële kostenvoordeel van de binnenvaart.

Ook keken onderzoekers naar de effecten van weer op de vervoerskeuze van passagiers. Uit de analyse blijkt dat recreatief verkeer gevoeliger is voor weersomstandigheden dan woon-werk verkeer. In Nederland vindt 90 procent van het personenvervoer plaats te voet, per fiets of met de auto. Bij kouder weer nemen automobilisten eerder de auto, terwijl de voorkeur bij warm weer bij lopen en fietsen ligt. Harde wind en neerslag laten ook een verschuiving van de fiets naar de auto zien. Weersomstandigheden beïnvloeden de spits in filegevoelige gebieden. De reistijd van het forensenverkeer, zowel per auto als met het openbaar vervoer, neemt tijdens heftige regenval flink toe, zeker in file gevoelige gebieden. In Nederland verwachten we dat het klimaat zodanig verandert dat er meer extreme neerslag zal vallen. In de spits kunnen de welvaartskosten daardoor oplopen tot 15 procent in termen van reistijd voor verplaatsingen.

contact | publicaties | factsheet en consortium | eindrapport