A09 - Financiële arrangementen voor rampschade bij klimaatverandering

De directe economische schade door aan weer gerelateerde natuurrampen is wereldwijd snel gestegen in de laatste decennia, voornamelijk omdat het aantal mensen en de hoeveelheid kapitaal die zijn blootgesteld aan weersextremen sterk zijn toegenomen. Extreme neerslag, overstromingen van rivieren en droogtes leiden wereldwijd tot veel schade, in het bijzonder in laaggelegen deltagebieden. Ook in Nederland kan worden verwacht dat het schaderisico zal toenemen, vooral wanneer klimaatverandering tot een hogere frequentie van extreem weer leidt. Het is van belang voor de nationale economie en in het bijzonder de verzekeringsbranche om vast te stellen of en hoeveel extra schade mogelijk te verwachten is. Een andere belangrijke vraag is in hoeverre risico’s verzekerd zijn of verzekerd kunnen worden. Sinds de stormvloedramp van 1953 worden er in Nederland geen verzekeringen meer aangeboden voor schade door het bezwijken van waterkeringen. Rampschade kan deels worden gecompenseerd via de Wet Tegemoetkoming Schade en Zware Ongevallen (WTS), waarbij de overheid de gebeurtenis moet aanmerken als een ramp.

In dit project is allereerst het effect vastgesteld van een aantal vormen van extreem weer op directe economische schade, in het bijzonder van extreme hagelbuien, overstromingen door rivieren, kwel langs de grote rivieren en van droogte. Schade in de agrarische sector door hagelbuien kan toenemen met 25 procent tot meer dan 200 procent. Schade in de agrarische sector door hagelbuien kan toenemen met 25 procent tot meer dan 200 procent in 2050.

Schade door overstromingen in het Maasstroomgebied kan toenemen van 96 tot maar liefst 719 procent in 2040; het gevolg van een combinatie van klimaatverandering en sociaaleconomische ontwikkelingen, in het bijzonder een toename van het stedelijk gebied en kapitaalwaarde in laaggelegen gebieden. Daarnaast is er in het project gekeken in hoeverre het mogelijk is om nieuwe financiële arrangementen te ontwikkelen voor schade die ontstaat door overstromingen als gevolg van dijkdoorbraken in het rivierengebied. Er zijn mogelijkheden voor een (gedeeltelijk) particuliere verzekering tegen overstromingsschade. Overstromingsrisico’s in Nederland zijn te verzekeren via een publiekprivaat partnerschap in de vorm van een verzekeringsconstructie bestaande uit drie lagen. Hierin worden kleine schades betaald door huishoudens, overige schades door de verzekeringssector, zeer grote schades worden gedekt door de overheid. Afhankelijk van de hoogte van de premie en andere condities blijkt een groot deel van de Nederlandse bevolking bereid te zijn tot het afnemen van een overstromingsschadeverzekering. Daarnaast blijkt dat veel huiseigenaren bereid zijn om investeringen te doen in het verminderen van risico’s. Deze maatregelen kunnen mogelijk schade door overstromingen langs de rivieren verminderen met 1 miljard euro of meer.

contact | publicaties | factsheet en consortium | meer info | wetenschappelijk artikel | synthese rapport