COM25 - Definitiestudie De Biesbosch in tijden van klimaatverandering

De effecten van klimaatverandering zullen in Nederland het sterkst worden gevoeld in het benedenrivierengebied. Hier is de hogere zeespiegel, via de open verbindingen met zee, direct merkbaar en hierlangs voeren de grote rivieren hun water af naar zee. Verder ligt bijna al het binnendijkse land er beneden de zeespiegel.

In deze over het algemeen dichtbevolkte regio zijn de Biesbosch en het zuidelijke deel van het Benedenrivierengebied de gebieden die in aanmerking komen om de gevolgen voor een veel grotere regio op te vangen. De vraag is nu welke rol (kwalitatief en kwantitatief) dit gebied kan spelen en hoe de bestaande functies zich hiermee verhouden, ook in het licht van de gevolgen die deze functies zelf ondervinden van de klimaatverandering. Deze studie richtte zich vooral op het zuidelijk deel van het benedenrivierengebied en omvat ruwweg het gebied tussen de Beneden Merwede en Oude Maas in het noorden en de Bergse Maas - Hollands Diep en Haringvliet in het zuiden. Dit is het gebied met de meeste ruimte voor het opvangen van de gevolgen van de klimaatverandering, omdat het relatief dunner bevolkt is en minder economische functies herbergt.

Voor het benedenrivierengebied en de Biesbosch is een strategisch concept ontwikkeld dat op meer plaatsen kan worden toegepast. Zowel voor periodes met hoogwater als voor laagwater zijn twee verschillende oplossingsrichtingen uitgewerkt: (1) een andere verdeling van het water over de waterlopen; en (2) het bergen van water. De tweede optie is verder uitgewerkt in (A) bergen van water op land en (B) bergen van water in bestaande wateren in de regio.

Verdelen biedt op termijn geen uitkomst voor hoogwater, omdat voldoende ruimte daarvoor ontbreekt. Bergen – zowel op land als op water – biedt wel kansen voor bescherming tegen hoogwater. Er lopen studies en er zijn al projecten in uitvoering. In de huidige projecten worden de effecten op en de kansen voor andere sectoren maar weinig meegenomen. Hoogwaterbescherming staat voorop en, als er meekoppelingen zijn, gaat het veelal om een combinatie met natuurontwikkeling. Verdelen kan wel uitkomst bieden voor het tegengaan van verzilting en verdroging; maar de ‘regelkranen’ liggen buiten de regio. Binnen de regio kan wel de zoetwatervraag worden vastgesteld en bekeken waar mogelijkheden liggen om daar in te voorzien. Bergen levert weinig op voor het tegengaan van verzilting en verdroging; hoogstens op lokale schaal daar waar andere oplossingen ontbreken.

contact | publicaties | eindrapport