Samenvatting

Historisch gezien hebben instituties (formele en informele sociale regels en interactiepatronen) zich altijd ontwikkeld als reactie op sociale problemen, waaronder milieuproblemen. De laatste decennia worden gekenmerkt door toenemende economische ontwikkeling en globalisering, waardoor sociale problemen zich sneller ontwikkelen en onze kennis over deze problemen toeneemt. Belangrijke vraag is: in hoeverre maken instituties een tijdige en effectieve reactie vanuit de samenleving op de gevolgen van klimaatverandering mogelijk?

Deze vraag is onderzocht in het Klimaat voor Ruimte onderzoeksproject: Instituties voor Adaptatie.
In het eerste deel van dit onderzoek is het Adaptatiewiel ontwikkeld als een methode om instituties te beoordelen op de mate waarin zij aanpassingen vanuit de samenlevingen bevorderen of belemmeren.

Daarna is met behulp van het Adaptatiewiel de officiële Nederlandse institutionele context geëvalueerd in vier beleidssectoren (natuur, landbouw, water en ruimtelijke ordening). Ook is het Adaptatiewiel toegepast in vier case studies (Individuele Verantwoordelijkheid, Waterveiligheid, Bouwen in Laaggelegen Gebieden en Waddenzee) om informele Nederlandse instituties te beoordelen. Op basis hiervan zijn conclusies getrokken over de bruikbaarheid van het Adaptatiewiel en het aanpassingsvermogen van de Nederlandse samenleving.

Tenslotte zijn algemene aanbevelingen opgesteld over het gebruik van het Adaptatiewiel in toekomstig onderzoek en zijn beleidsaanbevelingen opgesteld om het aanpassingsvermogen in Nederland te vergroten.

Summary

Climate change is likely to have serious ongoing impacts on all countries in the world. Historically, institutions have evolved incrementally to deal with socio-ecological problems. They provide continuity rather than change. However, the nature of societal problems is changing as a result of processes of globalisation and development. This raises a critical question: Do our institutions allow society to timely and adequately react to changing conditions caused by climate change?

This question is examined in the Climate changes Spatial Planning research project ‘IC12: Institutions for Adaptation’. Three questions identified in this project are:

1. How can the adaptive capacity of Dutch institutions from local through to national level to deal with climate change be assessed? 
2. What are the key implications of undertaking such an assessment?
3. What general and specific recommendations flow from such an assessment, both in terms of institutional design theory and in terms of policy? 

Read more: synthesis report
Contact: project IC12