Dossier Hitte in de stad

De temperatuur in de stedelijke gebieden in Nederland neemt toe. Met name in een warme zomerperiode (bijvoorbeeld tijdens hittegolven) blijkt de temperatuur veel hoger te liggen dan in omringende gebieden. Stedelijke gebieden nemen door hun grote bebouwde, stenige oppervlak veel warmte op en raken die ’s nachts niet kwijt.

Uit onderzoeken van beide programma's blijkt dat in steden ’s zomers sprake is van een hitte-eilandeffect. Tijdens windstille nachten kan het temperatuurverschil tussen verstedelijkt en landelijk gebied oplopen tot 8 graden Celsius. Dit bleek onder meer tijdens de studie binnen Hotspot Rotterdam. Lees hierover het eindrapport: "Hittestress in Rotterdam".

Binnen het Klimaat voor Ruimte programme werd in 2009 het project "Meteo in de stad" opgestart. De urgentie kwam o.a. voort uit de internationale workshop 'Hot Places, Cool Spaces', waar bleek dat in Nederland nauwelijks meteo data bestaan uit stedelijke omgevingen. Wageningse onderzoekers reden op donderdag 6 augustus 2009 met twee bakfietsen vol meetapparatuur door Rotterdam om het stadsklimaat in kaart te brengen. Met het onderzoek wilden de onderzoekers een beeld krijgen van het 'Urban Heat Island' (UHI) effect. Lees hierover een bericht en de aandacht hiervoor in het NOS Journaal. Bekijk ook de website met vier meetlocaties in de regio Rotterdam, met onder andere plaatjes van de temperatuurverschillen tussen stad en referentie voor luchttemperatuur en zwarte bol temperatuur.

Momenteel wordt binnen het onderzoekthema Climate Proof Cities onderzoek uitgevoerd. Meer groen in de stad lijkt een deeloplossing te zijn voor minder hoge temperaturen in de stedelijke gebieden.

Publicatie	Project/contact
Meer groen betekent minder heet in de stad (2012) Interview met Hans van Ammers (Arnhem) en Lissy Nijhuis (Rotterdam) Tuin en landschap, nr. 4, 20-22 (pdf)	Project: KvK HSRR05 Hittestress in Rotterdam
Hittestress in Rotterdam (2011) Drs. E.W.J.T. Nijhuis (Gemeentewerken Rotterdam i.s.m. TNO, Wageningen UR, Alterra, Deltares, SBR en GGD Rotterdam) (pdf)	Project: KvK HSRR05 Hittestress in Rotterdam
Kennismontage Hitte in de stad (website)	Project: KvK Thema 4 Climate Proof Cities
Kennismontage Hitte en klimaat in de stad (2011) Sonja Döpp (TNO), editor (pdf)	Project: KvK Thema 4 Climate Proof Cities
Verslag bijeenkomst Hittestress in Rotterdam (2010) 7 december (pdf)	Project: KvK HSRR05 Hittestress in Rotterdam
De invloed van hitte op de gezondheid, toegespitst op de stad Rotterdam (2010) Daanen, H.A.M., M. Simons en S. Janssen, TNO (pdf)	Project: KvK HSRR05Hittestress in Rotterdam
Ruimtelijke verdeling en mogelijke oorzaken van het hitte-eiland effect (2010) Lisette Klok, Harm ten Broeke, Toon van Harmelen, Herman Kok (TNO Bouw en Ondergrond), Sander Zwart (Waterwatch BV) (pdf)	Project: KvK HSRR05 Hittestress in Rotterdam
Een eerste inschatting van het Urban Heat Island effect voor Rotterdam en omgeving: Een modelstudie (2010) Steeneveld, G.J., L.W.A. van Hove, Wageningen UR (pdf)	Project: KvK HSRR05 Hittestress in Rotterdam
Hittebeperkende klimaatmaatregelen voor Rotterdam, onderzocht met Envimet microschaal klimaatsimulaties (2010) Klok, L., TNO (pdf)	Project: KvK HSRR05 Hittestress in Rotterdam
Heat in the city (2009) Baldiri Salcedo Rahola (TU Delft), Peter van Oppen (SBR), Karel Mulder (TU Delft) (pdf)	Project: KvR COM22 Definitiestudie Hitte in de stad
The surface heat island of Rotterdam derived from satellite imagery (2009) Lisette Klok (TNO), Sander Zwart (Waterwacht BV), Henk Verhagen (TNO), Elena Mauri (Istituto Nazionale di Oceanografia e Geofisica) (pdf)	Project: KvK HSRR05 Hittestress in Rotterdam
Symposia	Project/contact
Klimaat voor Ruimte Symposium Hot places - Cool spaces (2007) Proceedings (pdf) and website (link)	Project: KvR COM04 Netwerkproject
Wetenschappelijke artikelen	Project/contact
Omgaan met hittestress en wateroverlast in de stad (2011) Runhaar, H., Mees, H., Sluijs, J. van der, Wardekker, A. & Driessen, P., Universiteit Utrecht (pdf)	Project: KvK Thema 7 Governance van adaptatie
Presentaties	Project/contact
Gemeente Hitte, nieuw thema in de Structuurvisie van Arnhem (2011) Jos Verweij, gemeente Arnhem (pdf)	Project: Klimaatbestendige Gemeente
Mogelijkheden om hittebelasting van ouderen te reduceren (2011) Hein Daanen, TNO (pdf)	Project: Klimaatbestendige Gemeente
Hittestress in Rotterdam:hoe erg is het? (2010) Sabine Janssen, TNO (pdf)	Project: HSRR05 Hittestress in Rotterdam
Maatregelen tegen stedelijke hitte (2010) Toon van Harmelen, TNO (pdf)	Project: HSRR05 Hittestress in Rotterdam
Stedelijk Hitte-eiland Effect Rotterdam (2010) Bert Heusinkveld, Wageningen UR (pdf)	Project: HSRR05 Hittestress in Rotterdam
Urban heat in London (2010) Alex Nickson, City of London, United Kingdom (pdf)	Project: Delta conferentie
UHI Insights and challenges (2010) Baldiri Salcedo, Delft University of Technology (pdf)	Project: Delta conferentie
An assessment of current urban heat island intensity in the Netherlands (2010) Dr. Bert van Hove, Wageningen University (pdf)	Project: Delta conferentie
Adapting to heat in Toronto (2010) Heleen Mees, University of Utrecht (pdf)	Project: Delta conferentie
Het hitte-eiland effect in Nederland; een eerste inschatting (2009) Bert van Hove et al, Wageningen UR (pdf)	Project: COM04 Netwerkproject
Water, Heat and Health (2009) P. Smeets, P. van der Wielen, D. van der Kooij, G.J. Medema (pdf)	Project: COP15 Holland Climate House

Deltas in Times of Climate Change II Conference

24-26 September 2014
Rotterdam, the Netherlands

Dossier Hitte in de stad

Deltas in Times of Climate Change II Conference

Bekijken en aanvragen van Brochures