HomeOnderzoekthema'sStedelijk gebiedInfo Stedelijke Gebied

Achtergrondinformatie Thema Klimaatbestendige inrichting van het stedelijk gebied

Bij een veranderend klimaat hebben stedelijke gebieden te maken met hogere temperaturen, hittestress, wateroverlast en gezondheidsproblemen. Aanpassing van het stedelijk patroon, van de openbare ruimte en het watersysteem, en van woningen en gebouwen is noodzakelijk om op termijn de stad leefbaar te houden en te behoeden voor maatschappelijke ontwrichting en ongemak.

De stad is een complex systeem van fysieke, economische en sociale structuren; een systeem dat ook nauw verbonden is met het landelijk gebied eromheen en met de stedelijke structuur in het omliggend gebied. Veel onderdelen hangen met elkaar samen. Zo zal het onderzoek zich moeten richten op de verschillende schalen, die we in de stad onderscheiden (gebouw, straat, wijk, stad, stedelijke agglomeratie) en op de interactie daartussen.

Ook is in de stad het element tijd van groot belang. In de eerste plaats omdat in de stad meestal investeringen worden gedaan, die van lange duur zijn (rioleringen, gebouwen, openbare ruimten, infrastructuur van wegen, water en ICT, et cetera). Willen die investeringen rendabel zijn en een bijdrage blijven leveren aan een leefbare stad, dan moet nu al bij planning, ontwerp en beheer rekening worden gehouden met het klimaat van de toekomst met alle onzekerheden die daaraan verbonden zijn. In de tweede plaats speelt tijd een rol bij het vinden van tijdsopeningen om ingrepen te doen. Transities in de stad die een andere inrichting en ruimteverdeling vereisen, zijn lastig te bewerkstelligen. Daarom zal handig moeten worden ingespeeld op gelegenheden die zich voordoen. Herstructurering van wijken of bedrijfsterreinen, aanleg van een nieuw hoofdriool en herinrichting van een park of straat kunnen zo’n opening bieden.

Het onderzoeksprogramma Klimaat voor Ruimte heeft zich met een aantal projecten gericht op het terrein van klimaat en de stad, waarmee de problemen en mogelijkheden werden verkend die klimaatverandering de stedelijke gebieden te bieden heeft. Zo is een internationaal debat georganiseerd om verschillende ervaringen en onderzoeksvragen te bundelen.

Uitgevoerde projecten

Ook Kennis voor Klimaat richt zich met haar onderzoekprogramma op de stedelijke gebieden met het Consortium Klimaatbestendige steden (NL en UK). Daarbij zijn de hoofdvragen:

  • Wat is het klimaatsysteem in de stad nu en in de toekomst en welke meetsystemen en modellen zijn nodig om daar meer inzicht in te krijgen? Welke bedreigingen en kansen zijn er als gevolg van klimaatverandering en hoe kunnen we die kwantificeren en prioriteren?
  • Wat is de optimale configuratie van rood, groen en blauw in de stad op verschillende schaalniveaus, rekening houdend met klimaat en klimaatverandering, met een optimale bijdrage aan het welbevinden van de stedeling en met minimale impacts op de leefkwaliteit? Hierbij dient ook de relatie tussen binnen- en buitenklimaat meegenomen te worden. Deze vraag betreft nieuwbouw, herstructurering van wijken en bedrijfsterreinen. Inherent onderdeel van deze vraag is: hoe functioneert de stad in 2050?
  • Hoe kunnen waterstromen en -partijen zodanig worden ingezet dat ze ’s winters warmte leveren aan gebouwen en ’s zomers koelte aan gebouwen en aan wijken?
  • Hoe kunnen maatregelen voor klimaatadaptatie worden gewogen binnen een breder afwegingskader met het oog op de lange termijn, in de context van stedelijke verdichting en met het oog op de wens van veel steden om vóór 2050 klimaatneutraal te zijn?
  • Wat kunnen wij leren van de wijze waarop buitenlandse steden met adaptatievraagstukken omgaan?

Share this:
Hotspots