Een stappenplan voor water robuust bouwen - KvR COM23

De komende jaren zet de verstedelijking in Nederland door. Daardoor stijgt de maatschappelijke en economische waarde van onze steden. Dit betekent ook dat onze steden steeds kwetsbaarder worden voor extreme weersomstandigheden. Wateroverlast, droogte en hitte kunnen grote gevolgen hebben voor de economie, ecologie en voor de volksgezondheid. De maatschappelijke onrust die daaruit voortvloeit is onvermijdelijk.

Daarenboven verandert het klimaat, waardoor extreme weersomstandigheden zoals hoosbuien, hittegolven en lange perioden van droogte zich vaker zullen voordoen. Om schade nu en in de toekomst zo veel mogelijk te voorkomen, is extra aandacht nodig voor de inrichting en het beheer van het stedelijk gebied.

Het boek Waterrobuust Bouwen biedt een werkwijze en een overzicht van maatregelen om het stedelijk gebied waterrobuust in te richten. Met andere woorden, een handreiking om nieuw en bebouwd gebied in te richten, waardoor overlast als gevolg van klimaatverandering zoveel mogelijk wordt voorkomen. Het inbedden van waterrobuust bouwen in de verstedelijkingsopgave die Nederland te wachten staat biedt gemeenten, provincies, waterschappen, projectontwikkelaars, bouwbedrijven, woningbouwcorporaties en belangengroepen de mogelijkheid om risico’s te beperken en biedt kansen om het stedelijk gebied duurzaam in te richten.

"Waterrobuust bouwen. De kracht van kwetsbaarheid in een duurzaam ontwerp" is een initiatief van het platform Beter Bouwen Beter Wonen (3BW, voorheen Beter Bouw- en Woonrijp Maken). Hierin werken TU Delft, Grontmij, Witteveen+Bos, Deltares, CUR Bouw&Infra en Sterk Consulting en voorheen SBR samen. Naast bovengenoemde partijen is het boek mede mogelijk gemaakt door het Ministerie van Verkeer & Waterstaat, Leven met Water, Klimaat voor Ruimte en UNESCO-IHE. Het boek is uitgegeven door SBR. ISBN: 978 90 5367 496 3.

Three step approach

Drietrapsbenadering
In het boek wordt de drietrapsbenadering omschreven: De drie stappen structureren de onderhandeling- en ontwerpprocessen waar stakeholders doorheen moeten. Met de drietrapsbenadering kunnen stakeholders een geschikte set van maatregelen selecteren om een specifiek stedelijk gebied waterrobuust te maken.

• Stap 1: Kwetsbaarheid analyse. Een kwantitatieve inschatting voor het lokale systeem op basis van de effecten en gevolgen van klimaatverandering en van lopende urbanisatie. Dit lokale systeem wordt geanalyseerd met behulp van de Lagenbenadering
• Stap 2: Kies een toepasselijke strategie om met de negatieve effecten en gevolgen van stap 1 om te gaan. Deze strategie is gebaseerd op de theorie van de "Vulnerability Framework"
• Stap 3: Selecteer een passende set van maatregelen uit een catalogus van maatregelen, waarbij de resultaten van stap 1 en 2 gebruikt worden. Met behulp van de instrumenten en inzichten die ontwikkeld zijn in stap 1 kan het effect van die maatregelen ingeschat worden. Als het effect van de maatregelen ontoereikend is moet er een nieuwe set van maatregelen gekozen worden

Alhoewel het technisch mogelijk is om iteratief alle drie de stappen langs te lopen wordt een volledige herhaling niet aangeraden. Dit is vanwege de strategische keuzes die gemaakt zijn in de tweede stap. Dergelijke keuzes zijn gebaseerd op fundamentele overwegingen en het is moeilijk om deze nogmaals te bediscussiëren. Het meest voorkomend zal een lange en moeilijke dialoog zijn in stap 3 over de set van maatregelen en de financiering daarvan.